Organisatiecultuur interesseert me, maar ik ben ook een groot fan van het werk van Geert Hofstede dat nationale culturen beschrijft. Eigenlijk zouden wij daar allemaal meer van mogen weten omdat het de omgang met mensen uit andere culturen zou vergemakkelijken.

Machtsafstand

Hofstede beschrijft de Nederlandse cultuur als egalitair, met een relatief lage machtsafstand. Je kunt hier tegen je leidinggevende zeggen dat je een beter idee hebt, of iets anders wilt. In culturen met een hoge machtsafstand kan dat veel riskanter zijn, maar ook: dat doe je gewoon niet.
Tijdens mijn eerste project in het Midden-Oosten kwam ik daar al snel achter. Als de directeur iets vond, dan waren alle anderen het met hem eens. De dialoog en discussie die ik in Nederlandse teams meestal wel kan uitlokken door uitdagende vragen, of het zoeken naar uitzonderingen of redenen waarom iets niet werkt of niet waar is, ontbrak hier volledig. Ik moest op zoek naar een andere, veilige manier om mensen zich uit te laten spreken over wat ze er echt van vonden.
Wat beter werkte was om mensen in tweetallen antwoorden te laten zoeken, en die daarna met een ander tweetal te laten combineren, waarna zo’n viertal het aan de groep presenteerde. En dan nog waren hun voorbeelden en voorstellen voorzichtig.

Onzekerheid vermijden

Zo zijn er meer factoren die voor nationale culturen gelden, maar die ook hun weerslag hebben op organisatiecultuur. Wat dacht je van de factor onzekerheidsvermijding? In sommige culturen moet onzekerheid vermeden worden en moet alles gedetailleerd worden vastgelegd en gepland. In andere culturen is het improviseren heel gewoon en worden plannen terzijde geschoven omdat de realiteit toch altijd anders uitpakt. Zet je die factoren in een matrix, dan zie je ook organisatieculturen getypeerd: 

 

Dit organisatiecultuur schema van Hofstede is prima te vergelijken met de Competing Values Framework, waarop de OCAI cultuurmeting gebaseerd is.

Onzekerheidsvermijding kun je in de CVF zien als de voorkeur voor stabiliteit en planning die de onderste cultuurkwadranten hebben: Hierarchie en Markt cultuurtypen.
Machtsafstand is niet expliciet in de CVF/OCAI maar in mijn ervaring komt het minder voor in de bovenste kwadranten die flexibiliteit hoog houden: de Familie en Adhocratie cultuurtypen.

Hofstede laat zien dat een lage machtsafstand betekent dat je meer vertrouwen in medewerkers hebt. Hoge machtsafstand bevordert organisatiepolitiek en medewerkers die niet het achterste van hun tong laten zien: een schaduwzijde van Hierarchie en Marktcultuur.

Pyramide Cultuur

Komt vaker voor in Frankrijk. De hoge machtsafstand en onzekerheidsvermijding leidt ertoe dat macht wordt geconcentreerd aan de top en dat de organisatie strak gestructureerd is.

Machine Cultuur

Bij onzekerheidsvermijding maar een lagere machtsafstand, ontstaat een machine cultuur. Dit zie je meer in Duitsland: een goed geoliede machine als ideaal. Activiteiten worden goed gestructureerd zonder dat de macht per se aan de top wordt geconcentreerd. Vakmensen en medewerkers hebben ook wat in te brengen.

Markt Cultuur

Deze cultuur kan tegen onzekerheid en heeft een relatief lage machtsafstand. Dit zie je bijvoorbeeld in Engeland. Minder de neiging om macht te centraliseren en veel te structureren, maar meer improviseren en onderhandelen.

Familie Cultuur

Een lagere machtsafstand gecombineerd met tolerantie voor onzekerheid kan leiden tot Familie Cultuur. Vooral in India en Indonesië te zien: de organisatie als een grote familie waarbij de eigenaar of CEO de almachtige grootvaderfiguur is. Iedereen verwijst naar de baas; de macht is geconcentreerd maar de activiteiten zijn niet per se gestructureerd.

Overigens zegt Hofstede niet dat, bijvoorbeeld, Pyramide Culturen alleen in Frankrijk voorkomen. De economische sector, de mensen, de markt, alles is van invloed. Hofstede laat zien wat de onbewuste verwachtingen zijn van organisaties in verschillende nationale culturen. Fransen verwachten eerder zo’n soort cultuur.

Cultuur leren veranderen?

Wil je meer weten van cultuurtypen? Doe dan mee aan de Culture Change Leadership Workshop. In 2,5 intensieve dagen behandelen we niet alleen het meten en veranderen naar een positive, productieve organisatiecultuur, maar doen we dat ook in een internationaal gezelschap. Je werkt samen met en leert van collega’s uit Europa, Amerika, Australië, soms Azië en Afrika. Omgaan met andere culturen is nuttig omdat je diversiteit beter leert benutten en meer oog krijgt voor je eigen cultuur, of dat nu in je land of je organisatie is.

Op een fantastische groene locatie langs de rivier de Vecht, in 4-sterren hotel Mooirivier in Dalfsen, werk je aan organisatiecultuur, organisatieverandering en ontdek je de laatste inzichten over positief leiderschap. Het is praktisch en theoretisch onderbouwd. Je gaat met een schat aan inzichten en cases, maar ook met nieuwe netwerkcontacten terug naar jouw organisatie.

Tot 28 januari 2018 heb ik een Early Bird aanbieding als je mee wilt doen, en dan heb je als landgenoot ook nog nauwelijks reiskosten vergeleken met onze buitenlandse collega’s.

Voor 1899 USD, ofwel ongeveer 1575 euro ex. btw, heb je niet alleen 2,5 dagen workshop, maar ook 3 hotelovernachtingen, 3x ontbijt en lunch en 2x diner.

Daarna geldt het reguliere tarief van 2499 USD of circa 2075 euro ex. btw.

Mail me snel als je mee wilt doen – de plaatsen zijn beperkt zodat alle deelnemers aandacht en advies kunnen krijgen. Ik let ook op een goede balans tussen Nederlanders en andere culturen.

Dit is niet alleen leerzaam trouwens, het is een ontzettende leuke ervaring. Kijk voor informatie op http://www.ocai-online.nl/producten/culture_change_days.htm

Laten we positieve organisaties ontwikkelen…!

Marcella Bremer