Professionals doen liever iets goed dan iets fout. Managers moeten daarop vertrouwen. Hoogopgeleide kenniswerkers willen de vrijheid om hun vak op hun manier uit te oefenen, zij willen zelf verantwoordelijk zijn voor het ‘hoe’. Managers gaan alleen over het ‘wat’: wat moet er wanneer af zijn? Door zo te sturen op resultaat krijgen professionals hun autonomie terug en voelen ze zich niet langer gecontroleerd – dan pas gaat Nederland lekker werken.

Dat stelt prof.dr.ir. Mathieu Weggeman, hoogleraar organisatiekunde in het bijzonder innovatiemanagement aan de TU Eindhoven, in zijn boek ‘Leidinggeven aan professionals? Niet doen!’.

Nederland: industrieel intern gericht management?

OCAI Online sprak met hem, omdat het totaalprofiel van de Nederlandse organisaties zijn stelling lijkt te onderstrepen.
Tot nu toe, november 2009, vulden ruim 2500 werkenden in alle economische sectoren, bedrijfsleven én overheid, de cultuurmeting in. De Nederlandse organisatiecultuur is vooral intern gericht (linkerzijde kwadrant: familiecultuur en hiërarchiecultuur).

Wat men wil is onmiskenbaar: een verschuiving naar de bovenste twee kwadranten, gebaseerd op de waarden flexibiliteit en vrijheid van handelen: familiecultuur (+3,56) en adhocratiecultuur (maar liefst +7,61).

Minder resultaatgerichtheid en competitie en minder procedures en structuren graag! Minder stabiliteit en beheersing. De score is opvallend, zeker bij dit aantal invullers (waarbij grote verschuivingen meestal worden afgevlakt door het gemiddelde).

Weggeman vindt de trend verklaarbaar. Luister naar het interessante interview op de podcast. En hoor zijn analyse over ‘het doordieselende industriële management in Nederland, waardoor steeds meer professionals ZZP-er worden, omdat ze wél van hun vak houden maar niet van het bureaucratische regime in organisaties’.

Professionele vrijheid en toch controle, kwaliteit en resultaat

De tegenstelling tussen enerzijds de behoefte aan professionele vrijheid en verantwoordelijkheid en anderzijds de drang naar controle door managers en overheid moet worden opgelost. Dat kan door professionals weer te vertrouwen en collectieve ambitie en intercollegiale toetsing te benutten in kleine teams. Door managers aan te stellen die zelf vanuit het vak komen (liever geen MBA-managers die alleen geschoold zijn in managen). Door op output te sturen en vooraf vast te stellen hoeveel het mag kosten en wanneer het klaar moet zijn. Dan hoef je daarna alleen de klanttevredenheid nog maar te meten. Feitelijk levert zijn aanpak de gewenste verschuiving naar boven (familie- en adhocratiecultuur), maar ook naar rechts, met een wat meer externe gerichtheid op klanten, burgers, markt en innovatie.

Download het interview.